Ρήξη Στροφικού Πετάλου

Το στροφικό πέταλο είναι η ομάδα τεσσάρων τενόντων που περιβάλλουν την κεφαλή του βραχιονίου και επιτρέπουν στον ώμο να ανυψώνεται και να στρέφεται. Όταν ένας από αυτούς τους τένοντες υποστεί ρήξη, ο ώμος χάνει δύναμη οι κινήσεις γίνονται επώδυνες και ο πόνος μπορεί να είναι εντονότερος τη νύχτα. Πρόκειται για μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στον ώμο μετά την ηλικία των 45 ετών.

Τι είναι το στροφικό πέταλο

Τέσσερις μύες – ο υπερακάνθιος, ο υπακάνθιος, ο ελάσσων στρογγύλος και ο υποπλάτιος – ξεκινούν από την ωμοπλάτη και οι τένοντές τους συνενώνονται σχηματίζοντας ένα κάλυμμα γύρω από την κεφαλή του βραχιονίου. Αυτό το κάλυμμα είναι το στροφικό πέταλο, γνωστό και ως τενόντιο πέταλο.

Ο ρόλος του είναι διπλός: σταθεροποιεί την κεφαλή του βραχιονίου μέσα στην ωμογλήνη κατά την κίνηση και παράγει τη στροφική κίνηση του βραχίονα. Χωρίς αυτό, ο δελτοειδής μυς δεν μπορεί να ανυψώσει αποτελεσματικά το χέρι, όσο δυνατός κι αν είναι.

Η ρήξη μπορεί να είναι μερική, όταν ο τένοντας έχει φθαρεί αλλά δεν έχει αποκολληθεί πλήρως, ή πλήρους πάχους, όταν υπάρχει διαμπερής βλάβη. Ανάλογα με το μέγεθος, οι πλήρεις ρήξεις χαρακτηρίζονται από μικρές έως μαζικές, και η κατηγοριοποίηση αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη θεραπευτική στρατηγική.

Συμπτώματα

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο νυχτερινός πόνος. Ο ασθενής δυσκολεύεται να κοιμηθεί στην πλευρά του πάσχοντος ώμου και συχνά ξυπνά από τον πόνο.

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι η αδυναμία στην ανύψωση του χεριού, ιδιαίτερα πάνω από το ύψος του ώμου, το οποίο συνοδεύεται από πόνο.

Τα υπόλοιπα συμπτώματα:

Πόνος στο πλάγιο τμήμα του ώμου, που αντανακλά προς τον βραχίονα και σταματά συνήθως πάνω από τον αγκώνα

Πόνος που εμφανίζεται τη νύχτα.. Ο ασθενής δυσκολεύεται να κοιμηθεί στην πλευρά του πάσχοντος ώμου και συχνά ξυπνά από τον πόνο.

Δυσκολία σε καθημερινές κινήσεις: χτένισμα, φόρεμα μπουφάν, πρόσβαση σε ψηλό ράφι

Αίσθημα τριγμού ή κριγμού κατά την κίνηση

Σε μεγάλες ρήξεις, αδυναμία διατήρησης του χεριού στον αέρα – το χέρι «πέφτει»

Πότε πρέπει να δείτε ιατρό: αν ο πόνος επιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες, αν σας ξυπνά τη νύχτα ή αν παρατηρήσετε ξαφνική αδυναμία μετά από πτώση ή απότομη κίνηση. Η ξαφνική αδυναμία μετά από τραυματισμό υποδηλώνει οξεία ρήξη και η έγκαιρη αντιμετώπιση βελτιώνει σημαντικά το αποτέλεσμα.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Οι ρήξεις χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με τον μηχανισμό.

Εκφυλιστικές ρήξεις. Αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα. Ο τένοντας φθείρεται σταδιακά με τα χρόνια, καθώς η αιμάτωσή του μειώνεται και οι επαναλαμβανόμενες μικροκακώσεις συσσωρεύονται. Η διαδικασία είναι αργή και συχνά ο ασθενής δεν θυμάται συγκεκριμένο τραυματισμό.

Τραυματικές ρήξεις. Προκύπτουν από πτώση με τεντωμένο χέρι, απότομη άρση βάρους ή εξάρθρημα του ώμου. Είναι συχνότερες σε νεότερους ασθενείς και συνήθως απαιτούν ταχύτερη χειρουργική αντιμετώπιση.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:

Ηλικία άνω των 50 ετών

Επαγγέλματα με εργασία πάνω από το ύψος του ώμου – ελαιοχρωματιστές, ηλεκτρολόγοι, οικοδόμοι

Αθλήματα ρίψης και κολύμβηση

Κάπνισμα, που επηρεάζει την αιμάτωση του τένοντα

Σακχαρώδης διαβήτης

Ανατομικά χαρακτηριστικά του ακρωμίου που στενεύουν τον υπακρωμιακό χώρο και οδηγούν σε σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής

Διάγνωση

Κλινική εξέταση. Είναι το πιο καθοριστικό βήμα. Ο έλεγχος του εύρους κίνησης, ενεργητικού και παθητικού, και μια σειρά ειδικών δοκιμασιών εντοπίζουν ποιος τένοντας πάσχει.Η διάκριση από τον παγωμένο ώμο γίνεται εδώ: στη ρήξη η παθητική κίνηση διατηρείται, στον παγωμένο ώμο περιορίζεται και αυτή.

Ακτινογραφία. Δεν δείχνει τους τένοντες, αλλά αποκλείει αρθρίτιδα, ασβεστώσεις και κατάγματα, και αναδεικνύει τη μορφολογία του ακρωμίου.

Υπερηχογράφημα. Γρήγορη και δυναμική εξέταση, χρήσιμη για πλήρεις ρήξεις. Η αξιοπιστία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του εξεταστή.

Μαγνητική τομογραφία. Η εξέταση αναφοράς. Δείχνει το μέγεθος και τη θέση της ρήξης, την ποιότητα του μυός και τον βαθμό λιπώδους εκφύλισης – στοιχεία που καθορίζουν αν ο τένοντας είναι επιδιορθώσιμος.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Δεν χειρουργούνται όλες οι ρήξεις. Σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας με εκφυλιστική ρήξη και ανεκτά συμπτώματα, η συντηρητική αγωγή δίνει ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Περιλαμβάνει τροποποίηση δραστηριοτήτων, στοχευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που ενισχύει τους υπόλοιπους μύες ώστε να αντισταθμίσουν τη λειτουργία του πάσχοντος τένοντα, αντιφλεγμονώδη αγωγή και, όπου κρίνεται σκόπιμο, υπακρωμιακή έγχυση.Η έγχυση PRP εξετάζεται σε επιλεγμένες μερικές ρήξεις.

Η συντηρητική αγωγή δεν επουλώνει τον τένοντα. Στόχος της είναι η ανακούφιση από τον πόνο και η λειτουργική αντιστάθμιση. Αν μετά από τρεις έως έξι μήνες τα συμπτώματα επιμένουν, επανεκτιμάται.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική επιδιόρθωση προτείνεται σε τραυματικές ρήξεις, σε νεότερους και δραστήριους ασθενείς, όταν η συντηρητική αγωγή απέτυχε ή όταν υπάρχει σημαντική λειτουργική έκπτωση.

Η επέμβαση γίνεται σήμερα αρθροσκοπικά, μέσω τριών ή τεσσάρων μικρών οπών. Ο τένοντας κινητοποιείται, καθαρίζεται η θέση πρόσφυσης και επανακαθηλώνεται στο βραχιόνιο με ειδικές άγκυρες.Αναλυτικά για την τεχνική, τους χρόνους και την αποκατάσταση στη σελίδα για την αρθροσκοπική συρραφή του στροφικού πετάλου.

Σε μαζικές, μη επιδιορθώσιμες ρήξεις η αντιμετώπιση γίνεται με πιο εξειδικευμένες τεχνικές, όπως είναι το superior capsular reconstruction, η μερική συρραφή και ο καθαρισμός, ή η τοποθέτηση balloon spacer.Σε περιπτώσεις που υπάρχει εγκατεστημένη αρθρίτιδα, η ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου αποκαθιστά τη λειτουργία αξιοποιώντας τον δελτοειδή μυ.

Αποκατάσταση και χρόνοι επανόδου

Χρονικό διάστημα Στάδιο
0-4 εβδομάδες Ανάρτηση, παθητικές κινήσεις υπό καθοδήγηση
4-8 εβδομάδες Σταδιακή ενεργητική κινητοποίηση και ενδυνάμωση
2-3μήνες Επιστροφή σε γραφείο και ελαφριά καθημερινότητα
>3 μήνες Χειρωνακτική εργασία, αθλητικές δραστηριότητες

Οι χρόνοι είναι ενδεικτικοί και εξαρτώνται από το μέγεθος της ρήξης και την ποιότητα του τένοντα.

Συχνές ερωτήσεις

Όχι. Ο τένοντας που έχει υποστεί ρήξη δεν επανασυνδέεται αυτόματα. Η συντηρητική αγωγή διαχειρίζεται τα συμπτώματα, δεν αποκαθιστά τη βλάβη.

Οι ρήξεις τείνουν να μεγαλώνουν με τον χρόνο και ο μυς υφίσταται λιπώδη εκφύλιση, η οποία είναι μη αναστρέψιμη. Μετά από ένα σημείο, ο τένοντας παύει να είναι επιδιορθώσιμος. Γι’ αυτό η έγκαιρη εκτίμηση έχει σημασία, ειδικά στις τραυματικές ρήξεις.

Ο πόνος των πρώτων ημερών ελέγχεται με φαρμακευτική αγωγή και με τη χρήση διασκαλινικού αποκλεισμού κατά την επέμβαση. Η μεγαλύτερη δυσκολία των πρώτων εβδομάδων δεν είναι ο πόνος αλλά η ανάρτηση και ο περιορισμός.

Όχι όσο φοράτε την ανάρτηση, δηλαδή τις πρώτες τέσσερις έως έξι εβδομάδες.

Υπάρχει πιθανότητα επαναρήξης, η οποία αυξάνεται με το μέγεθος της αρχικής ρήξης, την ηλικία και το κάπνισμα. Η τήρηση του προγράμματος αποκατάστασης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.

Σχετικές δημοσιεύσεις

[PLACEHOLDER] Shoulder and Elbow Trauma – Επεμβατική Αντιμετώπιση

Αναστασόπουλος Π. (κεφάλαιο), Σύγγραμμα Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, διεθνής έκδοση, 2022

Σχετικά περιστατικά

Επικοινωνία Δεύτερη Γνώμη