Παγωμένος Ώμος – Συμφυτική Θυλακίτιδα

Η άρθρωση του ώμου περιβάλλεται από έναν ελαστικό θύλακο που της επιτρέπει το μεγαλύτερο εύρος κίνησης από κάθε άρθρωση του σώματος. Στη συμφυτική θυλακίτιδα, ο θύλακος υφίσταται φλεγμονώδη διαδικασία και στη συνέχεια ίνωση. Ουσιαστικά συρρικνώνεται γύρω από την άρθρωση σαν να τη σφίγγει.

Το αποτέλεσμα είναι ένας χαρακτηριστικός περιορισμός της κινητικότητας του ώμου: ο ασθενής δυσκολεύεται να κινήσει μόνος του το χέρι (ενεργητικά), αλλά και ο ιατρός δεν μπορεί να πραγματοποιήσει πλήρως την κίνηση κατά την εξέταση (παθητικά), καθώς ο ώμος εμφανίζει πραγματική δυσκαμψία.Αυτό αποτελεί σημαντικό στοιχείο που διαφοροποιεί την συμφυτική θυλακίτιδα από την ρήξη του στροφικού πετάλου, όπου μπορεί να υπάρχει έντονη αδυναμία στην ενεργητική ανύψωση του χεριού, ενώ η παθητική κίνηση του ώμου συνήθως παραμένει διατηρημένη.

Ο παγωμένος ώμος έχει προβλέψιμη πορεία τριών φάσεων. Η κατανόησή τους είναι το σημαντικότερο στοιχείο για τον ασθενή.

Φάση 1 – Freezing stage – Επώδυνη φάση (2 έως 9 μήνες). Κυριαρχεί ο πόνος, έντονος και νυχτερινός. Η κίνηση αρχίζει να περιορίζεται. Είναι η δυσκολότερη φάση.

Φάση 2 – Frozen stage – Φάση δυσκαμψίας (4 έως 12 μήνες). Ο πόνος υποχωρεί σταδιακά, αλλά η δυσκαμψία εγκαθίσταται πλήρως. Ο ασθενής δεν μπορεί να φτάσει πίσω από την πλάτη ή να απλώσει το χέρι στο πλάι.

Φάση 3 – Thawing stage – Φάση απόψυξης (5 έως 24 μήνες). Η κίνηση επανέρχεται προοδευτικά και αυτόματα.

Η συνολική πορεία μπορεί να διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια. Η πάθηση μπορεί σταδιακά να υποχωρήσει, αλλά ένα ποσοστό ασθενών παραμένει με μόνιμο έλλειμμα κίνησης – γι’ αυτό η αναμονή χωρίς παρέμβαση δεν είναι πάντα η σωστή επιλογή.

Προοδευτικός περιορισμός της κίνησης προς όλες τις κατευθύνσεις

Έντονος πόνος στην αρχική φάση, ιδιαίτερα τη νύχτα

Χαρακτηριστική αδυναμία εξωτερικής στροφής – δυσκολία να στρέψετε το χέρι προς τα έξω με τον αγκώνα κολλημένο στο σώμα

Δυσκολία σε καθημερινές πράξεις: να φορέσετε μπουφάν, να βάλετε ζώνη ασφαλείας, να βάλετε το χέρι στην τσέπη

Απουσία σαφούς τραυματισμού στο ιστορικό

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει προφανής αιτία. Υπάρχουν όμως σαφείς συσχετίσεις:

Σακχαρώδης διαβήτης – ο σημαντικότερος παράγοντας. Οι διαβητικοί ασθενείς εμφανίζουν την πάθηση πολύ συχνότερα, με βαρύτερη και πιο παρατεταμένη πορεία.

Παθήσεις του θυρεοειδούς

Ηλικία μεταξύ 40 και 60 ετών

Γυναικείο φύλο

Περίοδος ακινητοποίησης μετά από τραυματισμό ή χειρουργείο

Προηγούμενο επεισόδιο στον άλλο ώμο

Η διάγνωση είναι κατεξοχήν κλινική. Ο συνδυασμός περιορισμού της παθητικής κίνησης προς όλες τις κατευθύνσεις, με χαρακτηριστική απώλεια της εξωτερικής στροφής, και απουσίας τραυματισμού είναι παθογνωικός.

Η ακτινογραφία είναι φυσιολογική και ζητείται για να αποκλειστεί η αρθρίτιδα ώμου, που δίνει παρόμοιο κλινικό περιορισμό. Η μαγνητική δεν είναι απαραίτητη για τη διάγνωση, αλλά ζητείται όταν υπάρχει αμφιβολία ή υποψία συνυπάρχουσας βλάβης.

Η αντιμετώπιση προσαρμόζεται ανάλογα με την φάση.

Στην επώδυνη φάση προτεραιότητα έχει ο έλεγχος του πόνου. Οι έντονες ή επιθετικές διατάσεις σε αυτό το στάδιο μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα και να καταστήσουν τη φυσικοθεραπεία δυσκολότερη..Η ενδαρθρική έγχυση κορτικοστεροειδών, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται έγκαιρα, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πόνο και να διευκολύνει την έναρξη και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του προγράμματος φυσικοθεραπείας.

Στη φάση δυσκαμψίας το βάρος μετατοπίζεται στη φυσικοθεραπεία με προοδευτικές διατάσεις. Απαιτείται συνέπεια και καθημερινή άσκηση στο σπίτι.

Στη φάση απόψυξης συνεχίζεται η αποκατάσταση του πλήρους εύρους και της δύναμης.

Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται σε ασθενείς με επίμονη και σημαντική δυσκαμψία, όταν η κατάλληλη συντηρητική θεραπεία για διάστημα έξι έως εννέα μηνών δεν έχει επιφέρει ικανοποιητική βελτίωση. Μπορεί επίσης να αποτελέσει επιλογή σε σοβαρές και ανθεκτικές μορφές της πάθησης, ιδιαίτερα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη.

Η αρθροσκοπική απελευθέρωση του αρθρικού θυλάκου, επιτρέπει την ελεγχόμενη διάνοιξη του πεπαχυσμένου και συρρικνωμένου θυλάκου υπό άμεση όραση με στόχο την αποκατάσταση της κινητικότητας της άρθρωσης. Η κινητοποίηση ξεκινά την ίδια ημέρα και η άμεση, εντατική φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη ώστε να μη ξαναδημιουργηθούν συμφύσεις.