Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Αποκατάστασης

Σε πολλές ορθοπαιδικές παθήσεις, η σωστά σχεδιασμένη άσκηση αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας. Δεν είναι απλώς ένα συμπληρωματικό μέτρο ή «κάτι που δοκιμάζουμε πριν από το χειρουργείο», αλλά μια θεραπευτική παρέμβαση με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, που μπορεί να μειώσει τον πόνο, να αποκαταστήσει τη λειτουργία και να βοηθήσει τον ασθενή να επιστρέψει στις δραστηριότητές του.

Γιατί αποτυγχάνει συχνά η φυσικοθεραπεία

Πολλοί ασθενείς λένε «έκανα φυσικοθεραπεία και δεν βοήθησε». Συχνά, όμως, το πρόβλημα βρίσκεται στον σχεδιασμό, τη διάρκεια ή την εφαρμογή του προγράμματος.

Λάθος στόχος. Η θεραπεία πρέπει να αντιμετωπίζει τους παράγοντες που προκαλούν ή συντηρούν το πρόβλημα και όχι μόνο το σημείο του πόνου.Στο επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο, για παράδειγμα, συχνά χρειάζεται ενδυνάμωση τόσο του γόνατος όσο και του ισχίου.

Ανεπαρκής διάρκεια. Η αποκατάσταση απαιτεί χρόνο. Σε πολλές τενοντοπάθειες χρειάζονται αρκετές εβδομάδες συστηματικής προοδευτικής φόρτισης για ουσιαστική βελτίωση.

Ανεπαρκές φορτίο. Η ενδυνάμωση απαιτεί προοδευτικά αυξανόμενη αντίσταση και όχι μόνο κινητοποίηση.

Παθητική αντί για ενεργητική θεραπεία. Τεχνικές όπως TENS, υπέρηχοι και μαλάξεις μπορεί να έχουν υποστηρικτικό ρόλο, αλλά δεν αντικαθιστούν την άσκηση και την προοδευτική φόρτιση.

Έλλειψη συνέπειας. Το αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συστηματική εφαρμογή του προγράμματος και εκτός των συνεδριών.

Αρχές σχεδιασμού

Σωστή διάγνωση πρώτα. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται με βάση τη συγκεκριμένη πάθηση, τα λειτουργικά ελλείμματα και τις ανάγκες του ασθενούς – όχι απλώς την ονομασία της διάγνωσης.

Προοδευτική φόρτιση. Η αντίσταση και η δυσκολία αυξάνονται σταδιακά, ώστε οι μύες και οι τένοντες να προσαρμόζονται με ασφάλεια στα αυξανόμενα φορτία.

Ενδυνάμωση στις τενοντοπάθειες.Η θεραπευτική άσκηση αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης της επικονδυλίτιδας και των τενοντοπαθειών του γόνατος. Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει ισομετρικές, ισοτονικές και έκκεντρες ασκήσεις, ανάλογα με την πάθηση και το στάδιο της αποκατάστασης.

Κινητική αλυσίδα. Η λειτουργία μιας άρθρωσης επηρεάζεται από ολόκληρη την κινητική αλυσίδα.Στον ώμο αξιολογείται και η λειτουργία της ωμοπλάτης, ενώ στο γόνατο συχνά λαμβάνονται υπόψη η δύναμη και ο έλεγχος του ισχίου.

Μετρήσιμοι στόχοι. Εύρος κίνησης, δύναμη και λειτουργικές δοκιμασίες καταγράφονται και επανεκτιμώνται, ώστε το πρόγραμμα να προσαρμόζεται στην πρόοδο του ασθενούς.

Πού έχει την ισχυρότερη τεκμηρίωση

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος – η ενδυνάμωση τετρακεφάλου και γλουτιαίων αποτελούν βασικό μέρος της θεραπείας, μαζί με τον έλεγχο βάρους

Εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου χωρίς κλείδωμα – η άσκηση αποτελεί θεραπεία πρώτης επιλογής και προσφέρει πολύ καλά μακροχρόνια αποτελέσματα

Σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής– η στοχευμένη άσκηση αποτελεί βασική θεραπεία

Τενοντοπάθειες – η έκκεντρη φόρτιση παραμένει η θεραπεία πρώτης γραμμής

Επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο– η θεραπευτική άσκηση με ενδυνάμωση του γόνατος και του ισχίου αποτελεί θεραπεία πρώτης επιλογής.

Ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα

Συχνές ερωτήσεις

Αξίζει να ελεγχθεί τι ακριβώς περιλάμβανε, για πόσο και με τι φορτίο. Συχνά το πρόβλημα είναι η διάρκεια ή ο στόχος, όχι η μέθοδος.

Ήπια ενόχληση στις έκκεντρες ασκήσεις είναι αποδεκτή. Έντονος πόνος ή επιδέινωση μετά την άσκηση μπορεί να σημαίνει ότι το φορτίο χρειάζεται προσαρμογή.

Εξαρτάται από την πάθηση και το πρόγραμμα. Το σημαντικό είναι η συστηματική εφαρμογή και η σταδιακή αύξηση του φορτίου, όχι απλώς ο αριθμός των συνεδριών φυσικοθεραπείας.

Σε πολλές παθήσεις, ναι – εφόσον το πρόγραμμα εφαρμοστεί σωστά και για επαρκές διάστημα.

Γιατί αποτυγχάνει συχνά η φυσικοθεραπεία

Αρχές σχεδιασμού

Πού έχει την ισχυρότερη τεκμηρίωση

Ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα

Συχνές ερωτήσεις

Έκανα φυσικοθεραπεία και δεν βοήθησε.

Πρέπει να πονάει;

Πόσο συχνά;

Θα αποφύγω το χειρουργείο;