Ο αρθρικός χόνδρος δεν διαθέτει αγγεία και έχει πολύ περιορισμένη ικανότητα αυτόματης επούλωσης. Οι σύγχρονες τεχνικές αποκατάστασης του χόνδρου στοχεύουν, ανάλογα με τη βλάβη, στη δημιουργία νέου ιστού, στη μεταφορά υγιούς χόνδρου ή στην αποκατάσταση της χόνδρινης επιφάνειας με βιολογικές και κυτταρικές τεχνικές.
Εντοπισμένη χόνδρινη ή οστεοχόνδρινη βλάβη, ιδιαίτερα σε νεότερους και δραστήριους ασθενείς.
Ασταθής βλάβη ή τεμάχιο που προκαλεί μηχανικά συμπτώματα.
Διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα που παραμένει συμπτωματική ή δεν επουλώνεται με συντηρητική θεραπεία.
Επίμονος πόνος που αποδίδεται στη συγκεκριμένη βλάβη παρά την κατάλληλη συντηρητική αντιμετώπιση.
Δεν ενδείκνυται σε διάχυτη εκφυλιστική νόσο. Οι τεχνικές αυτές αφορούν εντοπισμένες βλάβες, όχι γενικευμένη αρθρίτιδα.
Η αιτία της βλάβης πρέπει να διορθωθεί ταυτόχρονα.
Αν υπάρχει αστάθεια επιγονατίδας, ανεπάρκεια χιαστού, παρεκτόπιση του άξονα ή απώλεια μηνίσκου, η αποκατάσταση του χόνδρου θα αποτύχει – ο νέος ιστός θα υποστεί την ίδια καταπόνηση που κατέστρεψε τον αρχικό.
Χονδροπλαστική – καθαρισμός. Αφαιρούνται τα ασταθή τμήματα και ομαλοποιούνται τα χείλη της βλάβης. Μπορεί να μειώσει τα μηχανικά συμπτώματα, αλλά δεν αποκαθιστά τον χαμένο χόνδρο.
Καθήλωση οστεοχόνδρινου τεμαχίου. Όταν υπάρχει κατάλληλο τεμάχιο χόνδρου μαζί με υποκείμενο οστό, μπορεί να καθηλωθεί ώστε να διατηρηθεί ο φυσικός χόνδρος.
Μικροκατάγματα – διέγερση μυελού. Δημιουργούνται μικρές οπές στο υποχόνδριο οστό, ώστε κύτταρα του μυελού να σχηματίσουν νέο ιστό, κυρίως ινώδη χόνδρο, ο οποίος είναι μηχανικά κατώτερος από τον φυσιολογικό υαλοειδή χόνδρο. Εφαρμόζονται κυρίως σε μικρές βλάβες.
AMIC (Autologous Matrix-Induced Chondrogenesis). Συνδυάζει τη διέγερση του υποχόνδριου οστού με μια ειδική μεμβράνη- ικρίωμα, η οποία καλύπτει τη βλάβη και υποστηρίζει τον σχηματισμό νέου ιστού. Πραγματοποιείται σε έναν χειρουργικό χρόνο και μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγαλύτερες βλάβες από τα μικροκατάγματα.
Οστεοχόνδρινη αυτομεταμόσχευση (OATS / mosaicplasty). Κύλινδροι υγιούς χόνδρου και οστού μεταφέρονται από περιοχή χαμηλής φόρτισης στη βλάβη. Χρησιμοποιείται κυρίως για μικρές έως μεσαίου μεγέθους βλάβες.
Αυτόλογη εμφύτευση χονδροκυττάρων (ACI / MACI). Λαμβάνονται χονδροκύτταρα του ασθενούς, καλλιεργούνται στο εργαστήριο και εμφυτεύονται στη βλάβη σε δεύτερο χειρουργικό χρόνο, συχνά πάνω σε ειδική μεμβράνη. Εφαρμόζεται κυρίως σε μεγαλύτερες εντοπισμένες βλάβες.
Η επιλογή γίνεται με βάση το μέγεθος, το βάθος, τη θέση και την ηλικία.
Ραχιαία ή γενική αναισθησία. Διάρκεια από 30 λεπτά για καθαρισμό έως δύο ώρες για μεταμόσχευση. Νοσηλεία μία ημέρα.
Η αποκατάσταση είναι σταδιακή και προσαρμόζεται στην τεχνική και τη βλάβη. Αρχικά περιορίζεται η φόρτιση, ενώ η κίνηση ξεκινά νωρίς. Ακολουθούν προοδευτική φόρτιση και ενδυνάμωση, με επιστροφή στον αθλητισμό συνήθως μετά τους 6 μήνες, ανάλογα με την τεχνική και την επούλωση.
Σε σωστά επιλεγμένους ασθενείς, οι τεχνικές αποκατάστασης χόνδρου μπορούν να προσφέρουν σημαντική μείωση του πόνου και ουσιαστική βελτίωση της λειτουργίας του γόνατος, επιτρέποντας την επιστροφή σε έναν δραστήριο τρόπο ζωής. Στόχος είναι ένα λειτουργικό γόνατο με λιγότερα συμπτώματα και μακροχρόνια προστασία της άρθρωσης.
Επιπλοκές: Αποτυχία αποκατάστασης, αποκόλληση μοσχεύματος, υπερτροφία ιστού, δυσκαμψία, επίμονος πόνος, συλλογή υγρού, νοσηρότητα δότριας περιοχής, λοίμωξη, θρόμβωση.
Δημιουργείται νέος ιστός ή μεταφέρεται υγιής χόνδρος. Ο αυθεντικός χόνδρος δεν αναγεννάται μόνος του.
Επειδή ο νέος ιστός είναι εύθραυστος και χρειάζεται μήνες για να ωριμάσει. Η πρόωρη φόρτιση τον καταστρέφει.
Αυτός είναι ο στόχος, ιδίως σε νέους ασθενείς με εντοπισμένη βλάβη.
Μόνο στη μεταμόσχευση καλλιεργημένων κυττάρων, επειδή τα κύτταρα πρέπει να πολλαπλασιαστούν σε εργαστήριο.
