Οστεοχόνδρινες Βλάβες Γόνατος

Οι οστεοχόνδρινες βλάβες είναι εντοπισμένες βλάβες του αρθρικού χόνδρου, με ή χωρίς συμμετοχή του υποχόνδριου οστού. Διαφέρουν ουσιαστικά από την οστεοαρθρίτιδα, καθώς συνήθως αφορούν μία συγκεκριμένη περιοχή της άρθρωσης και εμφανίζονται συχνότερα σε νεότερους ασθενείς. Όταν διαγνωστούν έγκαιρα, μπορούν συχνά να αντιμετωπιστούν με στοχευμένες τεχνικές αποκατάστασης.

Γιατί ο χόνδρος δεν επουλώνεται

Ο αρθρικός χόνδρος δεν αιματώνεται και τα χονδροκύτταρα έχουν πολύ περιορισμένη ικανότητα αναγέννησης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι μια βλάβη περιορισμένη μέσα στον χόνδρο δεν επουλώνεται ποτέ αυτόματα. Αντίθετα, μια βλάβη που διαπερνά τον χόνδρο και φτάνει στο υποχόνδριο οστό προκαλεί αιμορραγία και απελευθέρωση βλαστοκυττάρων από τον μυελό των οστών οδηγώντας στον σχηματισμό ινώδη χόνδρου ο οποίος είναι μηχανικά κατώτερος από τον αρχικό υαλοειδή χόνδρο. Πάνω σε αυτό στηρίζονται οι τεχνικές διέγερσης του μυελού όπως τα μικροκατάγματα.

Τύποι οστεοχόνδρινων βλαβών

Τραυματικές βλάβες.Προκαλούνται μετά από άμεσο τραυματισμό όπως είναι το εξάρθρημα επιγονατίδας, ή η ρήξη προσθίου χιαστού. Συχνά συνοδεύονται από ελεύθερο οστεοχόνδρινο τεμάχιο.

Διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα. Πρόκειται για πάθηση κατά την οποία, για λόγους που δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, ένα τμήμα του υποχόνδριου οστού και του υπερκείμενου χόνδρου χάνει σταδιακά τη στήριξή του και μπορεί να αποκολληθεί. Πιθανότερη αιτία θεωρούνται οι επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί και η διαταραχή της αιμάτωσης. Αφορά κυρίως εφήβους και νεαρούς ενήλικες, ιδιαίτερα αθλητές. Όταν οι αυξητικοί χόνδροι είναι ακόμη ανοιχτοί, η πιθανότητα επούλωσης με συντηρητική θεραπεία είναι σημαντικά μεγαλύτερη.

Εκφυλιστικές βλάβες. Στο πλαίσιο της αρθρίτιδας γόνατος, και αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τις εντοπισμένες οστεοχόνδρινες βλάβες.

Συμπτώματα

Πόνος βαθιά στο γόνατο, που επιδεινώνεται με τη φόρτιση

Διαλείπον οίδημα, ιδίως μετά από δραστηριότητα

Κλείδωμα ή αίσθημα πιασίματος, όταν υπάρχει ασταθές ή ελεύθερο τεμάχιο

Αίσθημα ότι κάτι «κινείται» μέσα στην άρθρωση

Κριγμός στην κίνηση

Διάγνωση

Η κλινική εξέταση είναι συχνά μη ειδική. Η υποψία τίθεται όταν συνυπάρχουν εντοπισμένος πόνος, μηχανικά συμπτώματα (κλείδωμα ή πιάσιμο) και ιστορικό τραυματισμού ή επαναλαμβανόμενης καταπόνησης.

Η ακτινογραφία μπορεί να είναι φυσιολογική, ιδιαίτερα όταν η βλάβη περιορίζεται στον αρθρικό χόνδρο. Ωστόσο, μπορεί να αναδείξει διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα, οστεοχόνδρινα τεμάχια ή άλλες οστικές αλλοιώσεις.

Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί την εξέταση εκλογής. Εκτιμά με ακρίβεια το μέγεθος, το βάθος και τη θέση της βλάβης, την κατάσταση του υποχόνδριου οστού και τη σταθερότητα του οστεοχόνδρινου τεμαχίου, στοιχεία που καθορίζουν την επιλογή της θεραπείας.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Η συντηρητική αντιμετώπιση ενδείκνυται σε μικρές, σταθερές οστεοχόνδρινες βλάβες χωρίς μηχανικά συμπτώματα. Αποτελεί επίσης την πρώτη επιλογή στη διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα εφήβων με ανοιχτούς αυξητικούς χόνδρους, όπου η πιθανότητα επούλωσης είναι σημαντικά μεγαλύτερη.

Περιλαμβάνει τροποποίηση των δραστηριοτήτων, αποφυγή αθλημάτων υψηλής καταπόνησης, εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και τακτική κλινική και απεικονιστική παρακολούθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί προσωρινός περιορισμός της φόρτισης.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η επιλογή τεχνικής εξαρτάται από το μέγεθος, το βάθος, τη θέση και την ηλικία του ασθενούς.Αναλυτικά στη σελίδα για τη χονδροπλαστική.

Καθήλωση του τεμαχίου. Όταν υπάρχει οστεοχόνδρινο τεμάχιο επαρκούς μεγέθους και βιωσιμότητας, η καθήλωσή του αποτελεί την προτιμότερη επιλογή, καθώς διατηρεί τον φυσιολογικό υαλοειδή χόνδρο.

Διέγερση μυελού. Με μικροκατάγματα στο υποχόνδριο οστό διεγείρεται η δημιουργία ινώδη χόνδρου. Η τεχνική ενδείκνυται κυρίως για μικρές βλάβες και προσφέρει καλά βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, τα οποία όμως μπορεί να μειώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Οστεοχόνδρινη μεταμόσχευση (OATS). Μεταφορά κυλίνδρων υγιούς χόνδρου με το οστό τους από περιοχή που δεν φορτίζεται. Αποκαθιστά υαλοειδή χόνδρο και ενδείκνυται σε μεσαίου μεγέθους βλάβες.

Μεταμόσχευση καλλιεργημένων χονδροκυττάρων. Για μεγάλες βλάβες σε νέους ασθενείς, σε δύο χειρουργικούς χρόνους.

AMIC (Autologous Matrix-Induced Chondrogenesis). Συνδυάζει τα μικροκατάγματα με την τοποθέτηση μιας μεμβράνης κολλαγόνου πάνω από τη βλάβη, ώστε να συγκρατούνται τα κύτταρα του μυελού και να ευνοείται η δημιουργία νέου χόνδρινου ιστού. Αποτελεί επιλογή για βλάβες μεγαλύτερου μεγέθους, με ενθαρρυντικά μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Η διόρθωση της αιτίας είναι απαραίτητη. Αν συνυπάρχει αστάθεια ή παρεκτόπιση του άξονα, πρέπει να αντιμετωπιστεί ταυτόχρονα – διαφορετικά η αποκατάσταση του χόνδρου θα αποτύχει.

Αποκατάσταση

Η αποκατάσταση μετά από επέμβαση αποκατάστασης του αρθρικού χόνδρου και απαιτητική. Το πρωτόκολλο διαφέρει ανάλογα με την τεχνική που εφαρμόστηκε και τη θέση της βλάβης, όμως συνήθως περιλαμβάνει περιορισμένη φόρτιση για περίπου έξι εβδομάδες, πρώιμη κινητοποίηση του γόνατος, σταδιακή αύξηση της φόρτισης και προοδευτική ενδυνάμωση.

Συχνές ερωτήσεις

Ο αρχικός υαλοειδής χόνδρος δεν αναγεννάται αυτόματα. Οι σύγχρονες τεχνικές δημιουργούν είτε ινώδη χόνδρο είτε μεταφέρουν υγιή χόνδρο.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση μιας εντοπισμένης βλάβης, ιδίως σε νέο ασθενή, στοχεύει ακριβώς στην αποφυγή αυτής της εξέλιξης.

Επειδή η ακτινογραφία δεν απεικονίζει τον χόνδρο. Χρειάζεται μαγνητική τομογραφία.

Επειδή ο νέος ιστός χρειάζεται μήνες για να ωριμάσει και να αντέξει φορτίο. Η πρόωρη φόρτιση καταστρέφει το αποτέλεσμα.

Επικοινωνία Δεύτερη Γνώμη