Ώμος Κολυμβητή

Η κολύμβηση απαιτεί ταυτόχρονα δύο αντικρουόμενα χαρακτηριστικά: μέγιστο εύρος κίνησης και επαρκή σταθερότητα. Η επαναλαμβανόμενη προπόνηση αυξάνει το πρώτο εις βάρος του δεύτερου.

Η αλυσίδα των γεγονότων είναι τυπική. Οι πρόσθιοι σύνδεσμοι χαλαρώνουν, ο ώμος αποκτά υπερβολικό εύρος και η κεφαλή του βραχιονίου μετατοπίζεται ελαφρώς. Παράλληλα, ο οπίσθιος θύλακος γίνεται δύσκαμπτος και ωθεί την κεφαλή προς τα εμπρός και πάνω. Οι μύες που σταθεροποιούν την ωμοπλάτη κουράζονται και η ωμοπλάτη παύει να στρέφεται σωστά κατά την κίνηση του χεριού.

Το αποτέλεσμα είναι δευτεροπαθής πρόσκρουση των τενόντων, με εικόνα ανάλογη του συνδρόμου υπακρωμιακής προστριβής, και σε προχωρημένες περιπτώσεις βλάβη του επιχείλιου χόνδρουή του στροφικού πετάλου.

Ο πόνος εξελίσσεται σε τέσσερα αναγνωρίσιμα στάδια, και η αναγνώριση του σταδίου καθορίζει την αντιμετώπιση:

Πόνος μόνο μετά την προπόνηση

Πόνος κατά τη διάρκεια της προπόνησης, χωρίς επίδραση στην απόδοση

Πόνος κατά τη διάρκεια, με μείωση της απόδοσης

Πόνος και στην καθημερινότητα, εκτός νερού

Επιπλέον ευρήματα: Πόνος κατά τη φάση ανάκτησης του χεριού από το νερό, εντονότερα συμπτώματα στο ελεύθερο και την πεταλούδα, μείωση της αποτελεσματικότητας της κίνησης του χεριού και, σε πιο προχωρημένα στάδια, νυχτερινός πόνος.

Πότε πρέπει να δείτε ιατρό: από το δεύτερο στάδιο. Η συνέχιση της προπόνησης με πόνο οδηγεί σχεδόν πάντα σε δομική βλάβη.

Υπερβολικός όγκος προπόνησης: Η απότομη αύξηση του όγκου ή της έντασης της προπόνησης, χωρίς επαρκή χρόνο προσαρμογής, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο τραυματισμών από υπερχρήση.

Λανθασμένη τεχνική: Η ανεπαρκής στροφή του κορμού, η είσοδος του χεριού διασταυρωμένη με τη μέση γραμμή του σώματος και η χαμηλή θέση του αγκώνα κατά την ανάκτηση αυξάνουν τα φορτία που δέχεται ο ώμος.

Υπερβολική χρήση βοηθημάτων: Η συχνή χρήση παλετών κολύμβησης (hand paddles) και η υπερβολική προπόνηση με pull buoy αυξάνουν σημαντικά τη φόρτιση του ώμου.

Μυϊκή ανισορροπία: Η υπερτροφία των πρόσθιων μυών σε συνδυασμό με αδυναμία των οπίσθιων μυών και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης διαταράσσει τη φυσιολογική κινηματική του ώμου.

Δυσκαμψία του οπισθίου θυλάκου: Αποτελεί πολύ συχνό εύρημα στους κολυμβητές και συμβάλλει στη διαταραχή της κινηματικής του ώμου. Για τον λόγο αυτό, η διάταση του αποτελεί βασικό στόχο του προγράμματος φυσικοθεραπείας.

Η κλινική εξέταση εκτιμά το εύρος κίνησης και ιδιαίτερα τον περιορισμό της έσω στροφής, τη λειτουργία της ωμοπλάτης, τη μυϊκή ισορροπία και τη γενικευμένη χαλαρότητα.

Η απεικόνιση δεν είναι απαραίτητη στα αρχικά στάδια. Η μαγνητική τομογραφία ζητείται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή τροποποίηση της προπόνησης, ή όταν υπάρχει υποψία δομικής βλάβης.

Η αντιμετώπιση είναι σχεδόν αποκλειστικά συντηρητική και εστιάζει στην αιτία, όχι στο σύμπτωμα.

Τροποποίηση προπόνησης. Μείωση όγκου, όχι πλήρης διακοπή. Προσωρινή αποφυγή χρήσης παλετών, αλλαγή στυλ, έμφαση στις ασκήσεις ποδιών.

Διόρθωση τεχνικής. Απαιτεί συνεργασία με τον προπονητή και είναι το στοιχείο που καθορίζει αν το πρόβλημα θα υποτροπιάσει.

Στοχευμένη αποκατάσταση. Διατάσεις του οπίσθιου θυλάκου, ενδυνάμωση των έξω στροφέων και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης, ενδυνάμωση των μυών του κορμού και βελτίωση της κινητικότητας της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.

Αντιφλεγμονώδη και πάγος στην οξεία φάση, ως υποστηρικτικά μέτρα για την συμπτωματική θεραπεία.

Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι συχνή και αποτελεί επιλογή μόνο όταν η ολοκληρωμένη συντηρητική θεραπεία δεν αποδώσει και έχει τεκμηριωθεί δομική βλάβη που ευθύνεται για τα συμπτώματα.

Σταδιακή αύξηση του όγκου προπόνησης

Καθημερινές διατάσεις οπισθίου θυλάκου

Πρόγραμμα ενδυνάμωσης εκτός νερού

Περιορισμένη και στοχευμένη χρήση παλετών (hand paddles)

Τακτικός έλεγχος τεχνικής

Άμεση αναφορά του πόνου στον προπονητή, χωρίς αναμονή