Δυσκαμψία Αγκώνα

Τρεις ανατομικοί παράγοντες τον καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτο:

Ο αρθρικός θύλακος είναι λεπτός και αντιδρά έντονα στον τραυματισμό, με αποτέλεσμα να παχύνεται και να συρρικνώνεται γρήγορα.

Η πολύπλοκη οστική γεωμετρία τριών αρθρώσεων μέσα σε έναν θύλακο αφήνει ελάχιστο χώρο για οστεόφυτα και ουλώδη ιστό χωρίς να περιορίζει την κίνηση.

Η στενή σχέση του βραχιονίου μυός με την πρόσθια επιφάνεια της άρθρωσης ευνοεί την ανάπτυξη ετερότοπης οστεοποίησης, δηλαδή τον σχηματισμό οστού μέσα στους μαλακούς ιστούς μετά από σοβαρό τραυματισμό ή χειρουργείο.

Ενδοαρθρική δυσκαμψία. Το αίτιο βρίσκεται μέσα στην άρθρωση, όπως οστεόφυτα, ελεύθερα σωμάτια, ανωμαλίες του αρθρικού χόνδρου ή πώρωση ενός κατάγματος σε λανθασμένη θέση.

Εξωαρθρική δυσκαμψία. Το πρόβλημα εντοπίζεται έξω από την άρθρωση και οφείλεται σε συρρίκνωση του αρθρικού θυλάκου, ουλώδη ιστό, έκτοπη οστεοποίηση ή βράχυνση των μυών και των συνδέσμων.

Μικτή δυσκαμψία. Συνδυάζει ενδοαρθρικά και εξωαρθρικά αίτια και αποτελεί τη συχνότερη μορφή μετά από σοβαρό τραυματισμό ή χειρουργείο.

Παρατεταμένη ακινητοποίηση μετά από εξάρθρημαή κάταγμα. Η συχνότερη και η πιο αποτρέψιμη αιτία.

Ενδαρθρικά κατάγματα με ανώμαλη επούλωση της αρθρικής επιφάνειας

Έκτοπη οστεοποίηση μετά από σοβαρό τραυματισμό η χειρουργείο

Αρθρίτιδα αγκώνα

Παρατεταμένη φλεγμονή και οίδημα

Επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις

Η λειτουργική τροχιά του αγκώνα εκτείνεται από 30° έως 130° κάμψης, με περίπου 50° πρηνισμού και 50° υπτιασμού. Μέσα σε αυτό το εύρος εκτελείται η συντριπτική πλειονότητα των καθημερινών δραστηριοτήτων.

Στην πράξη, ένας μικρός περιορισμός της έκτασης είναι συχνά καλά ανεκτός. Αντίθετα, η απώλεια κάμψης κάτω από τις 130° δυσκολεύει δραστηριότητες όπως το φαγητό, η χρήση του τηλεφώνου και η προσωπική υγιεινή. Ο περιορισμός του υπτιασμού επηρεάζει επίσης σημαντικά πολλές καθημερινές κινήσεις και δύσκολα αντισταθμίζεται

Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο.

Καταγράφεται με ακρίβεια το ενεργητικό και το παθητικό εύρος κίνησης σε κάμψη, έκταση, πρηνισμό και υπτιασμό. Η αξιολόγηση του τελικού σημείου της κίνησης βοηθά να εκτιμηθεί η αιτία της δυσκαμψίας. Ένα μαλακό τελικό σημείο (soft/capsular end feel) συνηγορεί υπέρ περιορισμού από μαλακά μόρια, ενώ ένα σκληρό και απότομο τελικό σημείο (hard/bony end feel) είναι ενδεικτικό οστικού εμποδίου.

Ελέγχεται πάντοτε το ωλένιο νεύρο, καθώς η παγίδευσή του συνυπάρχει συχνά σε ασθενείς με δυσκαμψία του αγκώνα.

Οι ακτινογραφίες αναδεικνύουν οστεόφυτα, ελεύθερα σωμάτια, πώρωση σε πλημμελή θέση και έκτοπη οστεοποίηση. Η αξονική τομογραφία με τρισδιάστατη ανασύνθεση αποτελεί την εξέταση εκλογής για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό, καθώς καθορίζει με ακρίβεια τη θέση των οστικών εμποδίων.

Η συντηρητική θεραπεία αποτελεί την πρώτη επιλογή για τη μετατραυματική δυσκαμψία του αγκώνα, ιδιαίτερα όταν ξεκινά μέσα στους πρώτους 6 μήνες από την κάκωση ή την επέμβαση.

Η θεραπεία βασίζεται σε:

Στοχευμένη φυσικοθεραπεία

– static progressive splinting ή dynamic splinting

– έλεγχο του πόνου και του οιδήματος

– αποφυγή παρατεταμένης ακινητοποίησης

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η δυσκαμψία επιμένει παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία, συνήθως για περισσότερους από 6 μήνες, και περιορίζει σημαντικά τη λειτουργικότητα του αγκώνα.

Στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση του εύρους κίνησης, με αφαίρεση των μηχανικών εμποδίων και απελευθέρωση των συρρικνωμένων μαλακών μορίων.

Η έγκαιρη κινητοποίηση και η εντατική φυσικοθεραπεία μετά το χειρουργείο είναι απαραίτητες για τη διατήρηση του αποτελέσματος.

Η κινητοποίηση ξεκινά από την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα. Ακολουθεί εντατικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας για την αποκατάσταση και διατήρηση του εύρους κίνησης. Η ενδυνάμωση ξεκινάει σταδιακά μετά την αποκατάσταση της κινητικότητας, ενώ το τελικό αποτέλεσμα σταθεροποιείται μέσα σε 4-6 μήνες.