Υποτροπιάζουσα Αστάθεια Ώμου

Στο πρώτο εξάρθρημα ώμου ο πρόσθιος επιχείλιος χόνδρος αποκολλάται από την ωμογλήνη ( βλάβη Bankart). Αν δεν επουλωθεί στη σωστή θέση, το «φρένο» που εμπόδιζε την κεφαλή να μετατοπιστεί προς τα εμπρός παύει να λειτουργεί.

Κάθε νέο επεισόδιο επιδεινώνει την κατάσταση με σωρευτικό τρόπο. Ο επιχείλιος χόνδρος φθείρεται περαιτέρω, οι σύνδεσμοι χαλαρώνουν και – το κρισιμότερο – αφαιρείται οστό: από το πρόσθιο χείλος της ωμογλήνης, που «λειαίνεται» και χάνει το σχήμα της, και από την κεφαλή του βραχιονίου, όπου το εντύπωμα Hill-Sachs βαθαίνει.

Όταν το οστικό έλλειμμα ξεπεράσει ένα ποσοστό της ωμογλήνης, η απλή συρραφή των μαλακών μορίων δεν αρκεί, γιατί δεν υπάρχει πλέον επαρκής οστική βάση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο αριθμός των επεισοδίων αλλάζει την επιλογή της επέμβασης.

Τραυματική αστάθεια. Προκαλείται μετά από εξάρθρημα ή σημαντικό τραυματισμό και συχνά συνοδεύεται από ρήξη του επιχειλίου χόνδρου ή συνδέσμων.

Ατραυματική. Οφείλεται σε γενικευμένη χαλαρότητα συνδέσμων ή επαναλαμβανόμενη καταπόνηση και είναι συχνότερη σε νεαρά άτομα και αθλητές. Ο ώμος υπεξαρθρώνεται χωρίς σημαντική βία.

Ανάλογα την κατεύθυνση;

Πρόσθια αστάθεια (Anterior instability): Η συχνότερη μορφή (περίπου 90-95% των εξαρθρημάτων). Η κεφαλή του βραχιονίου μετατοπίζεται προς τα εμπρός.

Οπίσθια αστάθεια (Posterior instability): Σπανιότερη. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από επιληπτική κρίση, ηλεκτροπληξία ή τραυματισμό.

Πολυκατευθυντική αστάθεια (Multidirectional instability – MDI): Υπάρχει χαλαρότητα προς περισσότερες από μία κατευθύνσεις (πρόσθια, οπίσθια και/ή κάτω), συνήθως χωρίς σοβαρό τραυματισμό.

Επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα, με τη βία που απαιτείται να μειώνεται σε κάθε επεισόδιο

Υπεξαρθρήματα: αίσθηση ότι ο ώμος «φεύγει» και επανέρχεται μόνος του

Αίσθημα φόβου σε συγκεκριμένες θέσεις, κυρίως στην απαγωγή με εξωτερική στροφή

Πόνος και αδυναμία μετά τα επεισόδια

Αποφυγή κινήσεων και δραστηριοτήτων· ο ασθενής προσαρμόζει τη ζωή του γύρω από τον ώμο

Ενοχλήσεις ακόμη και στον ύπνο, όταν το χέρι βρεθεί πάνω από το κεφάλι

Το ιστορικό είναι καθοριστικό: αριθμός επεισοδίων, ηλικία στο πρώτο, μηχανισμός, αν χρειάστηκε ανάταξη από ιατρό.

Η κλινική εξέταση ελέγχει την κατεύθυνση της αστάθειας και τη γενικευμένη χαλαρότητα των συνδέσμων.

Αξονική τομογραφία. Είναι απαραίτητη σε μεγάλα οστικά ελλείμματα για να ποσοτικοποιήσει το οστικό έλλειμμα της ωμογλήνης και το μέγεθος της βλάβης Hill-Sachs. Χωρίς αυτή τη μέτρηση δεν μπορεί να επιλεγεί σωστά η τεχνική.

Μαγνητική αρθρογραφία με σκιαγραφικό. Παρέχει λεπτομερή απεικόνιση των μαλακών μορίων αναδεικνύοντας την κατάσταση του επιχείλιου χόνδρου, των συνδέσμων και του θυλάκου ενώ μπορεί να αναγνωρίσει και τυχόν συνυπάρχουσες βλάβες όπως είναι οι ρήξεις τύπου SLAP.

Έχει σαφείς ενδείξεις και συγκεκριμένο ρόλο στη θεραπεία της αστάθειας του ώμου. Αποτελεί τη θεραπεία εκλογής στην ατραυματική πολυκατευθυντική αστάθεια, όπου η ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης μπορεί να προσφέρει εξαιρετικά λειτουργικά αποτελέσματα.

Στην τραυματική αστάθεια με δομικές βλάβες, η φυσικοθεραπεία βελτιώνει τον μυικό έλεγχο και να βελτιώσει την λειτουργία του ώμου αλλά δεν αποκαθιστά τον αποκολλημένο επιχείλιο ούτε αναπληρώνει το χαμένο οστό. Δεν μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο νέου εξαρθρήματος.

Ενδείξεις συντηρητικής αντιμετώπισης:

Πρώτο επεισόδιο εξαρθρήματος σε ασθενή μεγαλύτερης ηλικίας (συνήθως >35-40 ετών).

Χαμηλές λειτουργικές απαιτήσεις, χωρίς συμμετοχή σε αθλήματα επαφής ή δραστηριότητες πάνω από το επίπεδο του ώμου.

Απουσία σημαντικής οστικής απώλειας της ωμογλήνης ή μεγάλης βλάβης Hill-Sachs.

Απουσία υποτροπών μετά την ανάταξη.

Ασθενείς που, μετά την αποκατάσταση, δεν εμφανίζουν αίσθημα αστάθειας ή επεισόδια υπεξαρθρήματος.

Ασθενείς που για λόγους υγείας ή προσωπικής επιλογής δεν επιθυμούν χειρουργική επέμβαση.

Η επιλογή τεχνικής καθορίζεται από το οστικό έλλειμμα, τον αριθμό των επεισοδίων και τις απαιτήσεις του ασθενούς.

Η πιθανότητα υποτροπής είναι σημαντικά αυξημένη σε:

ηλικία κάτω των 25-30 ετών,

αθλητές επαφής ή overhead αθλητές,

επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα,

σημαντική οστική απώλεια ή εκτεταμένες βλάβες του επιχείλιου χόνδρου.

Αρθροσκοπική σταθεροποίηση. Ο επιχείλιος χόνδρος επανακαθηλώνεται με άγκυρες. Ενδείκνυται όταν το οστικό έλλειμμα είναι μικρό. Όπου χρειάζεται, συνδυάζεται με τεχνική remplissage για τη βλάβη Hill-Sachs.

Επέμβαση Latarjet. Η κορακοειδής απόφυση μεταφέρεται με τους τένοντές της στο πρόσθιο χείλος της ωμογλήνης. Αποκαθιστά το οστικό έλλειμμα και προσθέτει δυναμικό σταθεροποιητικό μηχανισμό. Είναι η ενδεδειγμένη λύση σε σημαντικό οστικό έλλειμμα, σε αθλητές επαφής και σε αποτυχία προηγούμενης αρθροσκοπικής σταθεροποίησης.